De vierde vrouw

Auteur: Frans Willem Verbaas

Uitgever: Uitgeverij Mozaïek

Jaar van uitgave: 2013

Onderwerpen: Liefde

Genre:

Koop dit boek direct online »

Koop via een christelijke boekhandel

De vierde vrouw

De dood lijkt hem vergeten te zijn. Nog dagelijks bezoekt de stokoude Karl Barth, ooit een wereldberoemde theoloog, zijn favoriete restaurant in Bazel om daar zijn vrienden te ontmoeten. Kort na zijn honderdnegentiende verjaardag wordt hij ontvoerd, om redenen die lang onduidelijk blijven. Maar de ontvoering doet hem goed. De hoogbejaarde leeft nog eenmaal op. De vierde vrouw vertelt het verhaal van een groot theoloog en zijn onmogelijke liefdesleven.

1 recensie van De vierde vrouw

  1. Waardering 4 uit 5

    Wie was Karl Barth? De ouderen onder ons kennen zijn naam waarschijnlijk nog wel, maar bij velen zal die naam hoogstens nog een vaag beeld oproepen. Schrijver en theoloog Frans Willem Verbaas blaast hem in zijn vermakelijke roman De vierde vrouw in figuurlijke zin nieuw leven in, zowel via een bijzonder plot als door een overzicht van de belangrijkste elementen uit zijn gedachtegoed.

    We maken kennis met een jongen die ooit per ongeluk de klok van de kerk in zijn geboortedorp luidde toen hij in de toren van de trap naar beneden struikelde. Het geluid dat toen over de daken en velden weerklonk staat symbool voor het geluid van zijn boodschap die zo’n halve eeuw later Zwitserland, Duitsland en de rest van de wereld veroverde. We volgen Barth in de roman in hoofdstukken die zich afwisselend in het heden en het verleden afspelen. Jawel, in het heden, want in de roman is Barth niet in 1968 gestorven maar mocht hij nog even door blijven leven. Inmiddels is hij met 119 jaar de oudste mens op aarde, en nog steeds redelijk kwiek.

    Hij laat zich geregeld naar restaurant Charon brengen om met een groepje vrienden – ook op leeftijd – af te spreken. Maar op een zekere dag treft hij een andere taxichauffeur, die hem niet terug naar zijn huis brengt maar meeneemt naar een verblijf aan het meer van Genève. Al snel beseft hij dat hij in zekere zin ontvoerd is, iets wat de oude grijsaard niet erg op prijs stelt. Hij wordt verzorgd door twee Afrikaanse bedienden, en krijgt gaandeweg informatie over degene die hem ontvoerd heeft, ‘de Meester’. Die laat hem op zeker moment overvliegen naar Zimbabwe, alwaar Barth hem antwoord moet geven op een belangrijke vraag.

    De roman houdt een beetje het midden tussen een verhaal als De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween van de Zweedse schrijver Jonas Jonasson en een degelijke biografische roman. Er zit humor in, bijvoorbeeld in de beschrijving van de lotgevallen van de bejaarde Barth, die zelfs op oude leeftijd nog altijd gehecht is aan zijn dagelijkse glas wijn en pijpje tabak. Maar het boek bevat ook drogere, soms wat taaie stukken, als het gaat om de beschrijvingen over Barths leven van vroeger en de uitwerking van zijn theologie.

    Mooi wordt in de roman inzichtelijk gemaakt hoe Karl Barth zowel in zijn persoonlijke leven als in zijn professionele leven iets van gebrokenheid ervaart. In de relatie met zijn vrouw wordt dat het meest duidelijk. Jarenlang leefde Barth in feite met twee vrouwen in een huis, door de komst van zijn persoonlijke assistente Charlotte von Kirschbaum, met wie hij een meer dan vriendschappelijke relatie onderhield.

    Nog steeds wordt Barth bestudeerd en gelezen, alhoewel zijn invloed duidelijk afneemt. misschien komt dat wel doordat hij in zijn theologische opvattingen veelal alleen stond: voor de orthodoxen was hij te vrijzinnig, voor de vrijzinnigen te orthodox. De vrijzinnigheid blijkt bijvoorbeeld uit zijn opvatting over het (eeuwige) leven, voor Barth was alleen God onsterfelijk en bestond er geen wederopstanding van het lichaam. Maar in een aantal andere discussies neigde Barth juist weer naar een meer orthodox standpunt.

    Met De vierde vrouw schreef Jan Willem Verbaas een boeiende roman waarin hij feit en fictie moeiteloos afwisselt en we daarmee een veelzijdig beeld krijgen van een van de bekendste theologen van de twintigste eeuw. Het is de vraag of Barths gedachtegoed ook in deze tijd nog erg veel medestanders zal vinden, daar vrijzinnigen en orthodoxen misschien nog wel verder van elkaar verwijderd zijn dan al in zijn tijd het geval was. Ondanks dat is het boeiend om te lezen hoe Verbaas zijn historische hoofdpersoon afstoft en opnieuw onder de aandacht brengt.

Een beoordeling toevoegen